Amino acids ndiwo mavharo ezvidziviriro zveprotein. Mapuroteni , uyewo, anodiwa kune akawanda ezvigadzirwa uye mabasa mumitumbi yedu.
Mitumbi yedu inoda 20 amino acids yakasiyana-siyana kuita zvose zvavanoda kuti tiite. Pamwe chete, idzi amino acids dzakasanganiswa uye dzakapetwa kuti dzibatane nenzira dzinenge dzisingagumi. Mapuroteni anokonzerwa anoshandiswa kuvaka masimba edu, mapfupa, misoro, uye misumari, asi iyo ndiyo chete kutanga.
Amino acids inogadzira mapurogiramu anokonzera kushandiswa kwemakemikari akawanda mumitumbi yedu. Vanotakura mishonga pamwe nemamwe mamolekemu anodikanwa kuburikidza neropa redu uye nepamusoro pezvikamu zvemasero. Vanotakura zviratidzo kubva kune rumwe rutivi rwemuviri kune rumwe. Mishonga inodzivirira kubva kurwere mapuroteni. Mabasa emapurotini anenge akawanda kwazvo kuverenga.
Pakati pemakumi maviri emamino acid tinoda, miviri yedu inogona kuita 11 kubva kwavari. Imwe yega 9 tinofanira kutapudza kudya kwedu-inonzi inokosha amino acids nokuti zvinokosha kuti tiidye. Nhamba yatinoda yega imwe yemamino acids yakasiyana-yeienzaniso, maererano nemitemo yeWorld Health Organization, munhu anorema 70 kg. (154 lbs.) Inoda 280 mg chete ye tryptophan zuva nezuva, asi 2100 mg ye lysine uye 2730 mg ye leucine.
Zvinonzi egg inenge inenge yakakwana yezvakakosha amino acid isu tinoda, uye mapuroteni emhuka pamwe chete (nyama, hove, mukaka, etc.) dzine zviyero zvizhinji zvezvose.
Miti inotora amino acids inosanganisira mbeu, mbeu, makungu, uye mbeu, asi imwe yega pachavo haina "kuenzanisa" yezvose amino acids (pamwe chete nezvimwe zvingave zvisiri zve quinoa uye amaranth ). Nokudaro, vanhu vanovimba nemichero yezvokudya zvepurotini vanogona kuvimbisa zvakaringana nekudya zvakasiyana-siyana zvekudya-nyemba uye mupunga, somuenzaniso, ndeyekubatanidza kwakasanganiswa uye kune huwandu hwakakwana hwemamino acids anokosha.
Zvinodiwa amino acids ndezvi: histidine, isoleucine, leucine, lysine, methionine, phenylalanine, threonine, tryptophan, uye valine.
Iko mamwe amino acids tinoda (kuti miviri yedu inogona kuita *) ndeyi: alanine, asparagine, aspartic acid, cysteine, glutamic acid, glutamine, glycine, proline, serine, uye tyrosine.
* Panewo mamiriro ezvinhu apo amino acid kana imwe mishonga inogona kuva "mumamiriro ezvinhu anokosha", kana muviri uine dambudziko rokuzviita nekuda kwechirwere, chirwere, kana kukwegura.