Nheyo dzeHutano, Zvishandiso, nezvimwe
Chia ( Salvia hispanica L. ) issima iyo mbeu dzayo dzinotengeswa sechirongwa chepanyama pane zvimwe zvirwere zvehutano. Semuenzaniso, vakawanda vanotsigira vanoti mbeu dzechia dzinogona kukurudzira kuora muviri , kuchengetedza shuga mucheka, kuchengetedza kurwisana nechirwere cheshuga uye chirwere chemwoyo, kuwedzerwa simba, kuvandudza mitambo , kusimbisa mafungiro uye kuchengeta utano hwemapfupa.
Yakapedzwa kwenguva refu sekudya, mbeu dzechia dzakapfuma mu alpha-linolenic acid (rudzi rwe omega-3 fatty acid ). Mukuwedzera, mbeu dzechia dzinopa nhamba yemaminerari anokosha (kusanganisira calcium, potasium, uye magnesium). Chia inewo antioxidants .
Pamwechete, mbeu dzechia dzinopa 138 makorikori, 9,8 gm fiber, 8.71 gramu yemafuta uye 4.69 gm mapuroteni.
Kubatsirwa kweChia
Kusvika parizvino, zvidzidzo zvishomanana zvakaedza kuti zvigaro zvehutano zvinobatsira zvechia. Mutsara wegore ra2008 wakaparidzirwa muZvirevo pamusoro peCental Clinical Trials , somuenzaniso, masayendisiti akawedzera tsvakurudzo yakawanikwa pachia uye akagumisa kuti kune uchapupu hushoma hunotsigira kushandiswa kwechia kune chero hutano hwehutano.
Kunyange zvakadaro, dzimwe dzidzo dzinoratidza kuti chia inogona kupa humwe hutano hunobatsira. Heino tarisai pane zvimwe zvitsva zvinowanikwa:
1) Chirwere cheshuga
Yakabudiswa muDhiabetes Care muna 2007, chidzidzo chakabatanidza vanhu vane chirwere cheshuga chechipiri chakaonekwa kuti mavhiki gumi nemaviri ekurapa nechia akabatsira kuderedza systolic ropa nekuputika.
Zvisinei, chia yakakundikana kuunza kuchinja mumuviri wehutano.
2) Cholesterol
Chia inogona kubatsira kuderedza cholesterol mazinga, maererano nekuongorora kwemhuka yakabudiswa muBritish Journal of Nutrition muna 2009. Mukuedzwa kwezvirongwa zvakapiwa kudya mune shuga, vatsvakurudzi vakawana kuti kuwedzera mbeu yechia kune kudya kwakabatsira kudzivirira kutanga kwepamusoro cholesterol uye insulin kushorwa.
Mukuwedzera, mbeu yechia yakaonekwa kuderedza mafuta emimba .
Sezvo kutsvakurudza uku kwaitungamirirwa pamhuka, kwave kwakakurumidza kutaurira kana chia inogona kuva nemafungiro akafanana kuvanhu.
3) Kuora Kukura
Ikozvino pane kushayikwa kwekutsvakurudza kunotsigira kudai kuti chia inogona kusimudzira kuora kurasikirwa. Ichokwadi, tsvakurudzo iripo inoratidza kuti chia inogona kunge isisina simba pamuviri wepanyama.
Nokuda kwekuongorora kwakaitwa muna 2009 muKutsvakurudza Kwezvokudya, vatsvakurudzi vakapa vanhu vanopfuura makumi masere kana kupfuura vakareruka kusvika kumavhiki gumi nemaviri ekurapa nembeu yechiaa kana kuti placebo. Kutarisa pamigumisiro yekudzidza, vatsvakurudzi vakawana kusawirirana mumuviri, kukurumidza kana kuwedzerwa kweropa pakati pemapoka maviri ekurapwa.
Caveats
Chinyanyozivikanwa pamusoro pekuchengetedzwa kwemazuva akawanda kana kudya kwechia. Zvisinei, kune kumwe kunetseka kuti kushandiswa kwechia kunogona kuwedzera migumisiro yekurwisa chirwere cheshuga nemishonga yeropa. Mukuwedzera, chia inogona kuderedza shuga yeropa yega uye inotanga kuchinja mukubuda ropa uye nguva yekuvhara.
Pamusana pezvinetso zvekuchengeteka, zvakakosha kutaurirana nachiremba usati washandisa chia sezvokudya zvekudya (zvikurukuru kana iwe ikozvino uri kushandisa mishonga yechirwere cheshuga kana kuwedzerwa kweropa).
Kwatingawana
Inowanika paIndaneti, chia inogonawo kuwanika mune zvakawanda zvekudya-zvekudya zvikafu uye mabhizimisi anozivikanwa mune zvekudya zvinowedzera.
Chia inotengeswa yakazara-mbeu, mafuta, capsule uye kuwedzera fomu.
Kushandisa Chia Yehutano
Pamusana pokushayikwa kwekutsigira tsvakurudzo, chia haigoni kukurudzirwa sehutano hwehutano hwechinetso chehutano chero chipi zvacho. Kuwedzera mbeu yakazara chia kana chia mafuta kudya kwako kunogona kupa humwe hutano hwakanaka, asi zvakakosha kuonana nechiremba wako usati washandisa chia mukurapa kwehutano hwehutano.
> Sources:
> Chicco AG, Alessandro ME, Hein GJ, Oliva ME, Lombardo YB. "Chirwere Chia Mbeu (Salvia Hispanica L.) Yakapfuma muAlfi-Linolenic Acid Inovandudza Adiposity uye Normalises Hypertriacylglycerolaemia uye Kurwisana kweEndulin muDyslipaemic Rats." Br J Nutriti. 2009 Jan; 101 (1): 41-50.
> Memorial Sloan-Kettering Cancer Center. "Nezve Herbs: Chia". July 2011.
> Nieman DC, Cayea EJ, Austin MD, Henson DA, McAnulty SR, Jin F. "Mbeu yeChia Haiti Kukurudzira Kurasikirwa Kwemaviri kana Kukonzera Matambudziko Maitiro Akutanganisa Muhuwandu Hwevanhu Vakuru." Nutriti Res. 2009 Jun; 29 (6): 414-8.
> Ulbricht C, Chao W, Nummy K, Rusie E, Tanguay-Colucci S, Iannuzzi CM, Plammoottil JB, Varghese M, Weissner W. "Chia (Salvia > hispanica > Rev Recent Clinical Trials. 2009 Sep; 4 (3): 168-74.
> Vuksan V, Whitham D, Sievenpiper JL, Jenkins AL, Rogovik AL, Bazinet RP, Vidgen E, Hanna A. "Kuwedzerwa kweTyraine Inoratidzira Neruzivo Rwaini Salba Kunovandudza Maitiro makuru uye Anowedzera Mungozi Muhutachi 2 Chirwere cheshuga: Zviitiko zve Randomized Controled Trial. "Diabetes Care. 2007 Nov; 30 (11): 2804-10.